www.wynagrodzenia.org

Według Kodeksu Pracy art. 78 § 2 istnieją dwa rodzaje składników wynagrodzenia za pracę. Zalicza się do nich:

• składniki obligatoryjne
• składniki fakultatywne

Składniki obligatoryjne to wynagrodzenie zasadnicze, którego wyliczanie jest zależne od systemu płac.

Wyróżnia się dwa systemy:

• wynagradzania za czas – wypłacana wg. stawki miesięcznej bądź godzinowej
• wynagradzania akordowego – jest ono zależne od wyników pracy mierzonych np. liczbą produktów

Składniki fakultatywne są to dodatkowe składniki, jakie przyznaje pracodawca pracownikowi, na mocy przepisów płacowych, jakie obowiązują w jego firmie. Przepisy płacowe mogą określać różne stawki wynagrodzeń dla różnych stanowisk pracy, tak np. na stanowisku kierownika można zarobić w danej firmie 2000 - 2500 zł, a na innym stanowisku np. 5 - 8 zł za godzinę pracy.

Do składników fakultatywnych zalicza się:

• dodatki rekompensujące wzmożony wysiłek fizyczny bądź psychiczny ( praca po godzinach, praca w nocy, a także za wysokie kwalifikacje pracownika ( znajomość języków obcych, ukończone kursy )
• dodatki wyrównawcze, które mają rekompensować niższe zarobki pracownika, np.
  z powodu przeniesienia go na inne stanowisko.

Wysokość wynagrodzenia zależna jest, więc od zajmowanego stanowiska. Jaka stawka z przedziału przeznaczonego na dane stanowisko będzie obowiązywała osobę na nim zatrudnioną, zależy od umowy jaką podpisze on z pracodawcą.

Jeśli pracodawca zawrze w umowie stawkę niższą niż przewidują przepisy płacowe obowiązujące w jego firmie, to pracownik ma prawo o wystąpienie z roszczeniami o taką wysokość wynagrodzenia, jaką przewiduje regulamin.

Jest to zapisane w uchwale z 12 maja 1981 r., (sygn. akt I PZP 6/81, OSNCP nr 11, poz. 210) Sądu Najwyższego. Mówi ona o tym, że „jeżeli umowa o pracę określa zasadnicze wynagrodzenie za pracę pracownika w wysokości niższej od wynagrodzenia, jakie pracownik ten otrzymałby przy zastosowaniu właściwego przepisu płacowego, pracownikowi przysługuje roszczenie o różnicę wynagrodzenia za okres nieprzedawniony także wówczas, gdy inne składniki wynagrodzenia określone w umowie powyżej minimalnych stawek kształtują się zgodnie z przepisami płacowymi”.

W przypadku, gdy pracodawca zaproponuje stawkę wyższą niż określa regulamin, zobowiązuje się do wypłacania takiego wynagrodzenia, w przeciwnym przypadku pracownik ma prawo wystąpienia z roszczeniami.

Poza podstawowymi składnikami wynagrodzenia istnieją jeszcze dodatkowe składniki wynagrodzenia. Do dodatkowych składników wynagrodzenia zaliczyć można:

• premie
• nagrody
• prowizje
• inne dodatki np.: za pracę w warunkach szkodliwych, stażowe, funkcyjne

Przepisy płacowe, jeśli mówią o dodatkowych składnikach wynagrodzenia za pracę, powinny zawierać dokładne informacje na temat tego jak te dodatkowe składniki wynagrodzenia będą wypłacane, kiedy i na jakich zasadach.